Trong lịch sử nhân loại, có những công trình được xây dựng từ hàng nghìn năm trước nhưng đến ngày nay vẫn khiến con người kinh ngạc. Chúng không chỉ thể hiện sự phát triển của kiến trúc và kỹ thuật mà còn phản ánh sức mạnh, niềm tin tôn giáo, văn hóa và khát vọng chinh phục thiên nhiên của các nền văn minh cổ đại. Từ những kim tự tháp khổng lồ ở Ai Cập đến những khu vườn huyền thoại ở Babylon, danh sách 7 kỳ quan thế giới cổ đại đã trở thành một trong những bảng xếp hạng nổi tiếng nhất lịch sử.
Đại kim tự tháp Giza
Trong số 7 kỳ quan thế giới cổ đại, Đại kim tự tháp Giza là công trình duy nhất vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Kim tự tháp nằm tại cao nguyên Giza, gần thủ đô Cairo của Ai Cập. Công trình được xây dựng vào khoảng thế kỷ 26 trước Công nguyên, dưới thời Pharaoh Khufu, còn được biết đến với tên Cheops.
Đại kim tự tháp ban đầu có chiều cao khoảng 146,6 m. Qua hàng nghìn năm, lớp đá ở đỉnh và một số phần kiến trúc bên ngoài bị mất, khiến chiều cao hiện nay thấp hơn.
Điều đáng kinh ngạc là người Ai Cập cổ đại đã xây dựng công trình khổng lồ này bằng hàng triệu khối đá, trong đó nhiều khối có trọng lượng rất lớn. Việc vận chuyển, nâng và sắp xếp các khối đá đòi hỏi một hệ thống tổ chức lao động, kỹ thuật xây dựng và quản lý vật liệu vô cùng phức tạp.
Kim tự tháp được xây dựng chủ yếu như một lăng mộ dành cho Pharaoh Khufu. Người Ai Cập cổ đại tin tưởng mạnh mẽ vào thế giới bên kia và dành nhiều nguồn lực để chuẩn bị cho cuộc sống sau khi chết của nhà vua.
Đại kim tự tháp được tạo thành từ những lớp đá xếp chồng lên nhau, tạo thành hình kim tự tháp với bốn mặt gần như hướng về bốn phương chính.
Các nhà nghiên cứu vẫn tiếp tục tìm hiểu về phương pháp xây dựng công trình. Một trong những vấn đề gây tranh luận là người Ai Cập đã vận chuyển và nâng những khối đá lớn lên độ cao hàng chục mét bằng cách nào.
Nhiều giả thuyết được đưa ra, trong đó có việc sử dụng các loại đường dốc, xe trượt và hệ thống đòn bẩy. Dù phương pháp chính xác vẫn còn được nghiên cứu, Đại kim tự tháp cho thấy người Ai Cập cổ đại sở hữu trình độ toán học, thiên văn học, kiến trúc và tổ chức lao động rất cao.
Vườn treo Babylon
Vườn treo Babylon có lẽ là kỳ quan bí ẩn nhất trong danh sách 7 kỳ quan cổ đại. Theo các ghi chép cổ đại, khu vườn nằm tại Babylon, một thành phố lớn của vùng Lưỡng Hà, thuộc lãnh thổ Iraq ngày nay.
Vườn treo thường được mô tả như một hệ thống vườn cây nhiều tầng. Các tầng được xây dựng trên những cấu trúc cao, bên trên phủ đất để trồng cây, hoa và dây leo.
Nhìn từ xa, khu vườn có thể tạo cảm giác như cây xanh đang “treo” giữa không trung. Một câu chuyện phổ biến cho rằng Vườn treo được xây dựng dưới thời vua Nebuchadnezzar II để làm hài lòng hoàng hậu Amytis.
Theo truyền thuyết, Amytis xuất thân từ vùng đất có nhiều núi non và cây xanh. Khi sống tại Babylon, bà nhớ quê hương nên nhà vua đã cho xây dựng một khu vườn nhân tạo giống cảnh quan miền núi.
Các tác giả Hy Lạp và La Mã cổ đại có nhắc đến một khu vườn lớn tại Babylon. Nhưng các nhà khảo cổ chưa tìm thấy bằng chứng đủ chắc chắn để xác định một công trình hoàn toàn phù hợp với mô tả về Vườn treo.
Một giả thuyết khác cho rằng Vườn treo có thể thực sự nằm tại Nineveh, thủ đô của Đế quốc Assyria, chứ không phải Babylon. Nếu giả thuyết này đúng, một phần lịch sử về kỳ quan đã bị nhầm lẫn qua quá trình truyền lại.
Dù vậy, Vườn treo vẫn giữ vị trí đặc biệt trong danh sách 7 kỳ quan vì nó đại diện cho sự kết hợp độc đáo giữa kiến trúc và thiên nhiên.
Tượng thần Zeus ở Olympia
Kỳ quan thứ ba trong danh sách 7 kỳ quan thế giới cổ đại là Tượng thần Zeus ở Olympia, được xây dựng tại Olympia, Hy Lạp.
Olympia là một địa điểm tôn giáo quan trọng của người Hy Lạp cổ đại và cũng là nơi tổ chức các kỳ Thế vận hội cổ. Bức tượng được tạo ra vào khoảng thế kỷ V trước Công nguyên bởi nhà điêu khắc nổi tiếng Phidias.
Tượng thần Zeus được mô tả là một tác phẩm khổng lồ thể hiện vị thần tối cao của thần thoại Hy Lạp đang ngồi trên ngai. Bức tượng được làm bằng vật liệu quý, trong đó có vàng và ngà voi. Áo và các chi tiết trang trí được phủ vàng, trong khi phần da được thể hiện bằng ngà voi.
Quy mô của tượng lớn đến mức nó gần như chiếm phần lớn không gian bên trong đền thờ. Theo các mô tả của những tin tức tổng hợp về lịch sử cổ đại, Zeus ngồi trên một chiếc ngai được trang trí công phu. Tay phải của thần cầm tượng nữ thần Nike, còn tay trái cầm quyền trượng.
Phidias được xem là một trong những nhà điêu khắc vĩ đại nhất của thế giới Hy Lạp cổ đại. Tác phẩm của ông đã trở thành hình mẫu cho nghệ thuật điêu khắc tôn giáo thời kỳ đó.
Tượng thần Zeus tồn tại trong nhiều thế kỷ trước khi biến mất. Nguyên nhân chính xác của việc phá hủy vẫn còn được tranh luận, nhưng có thể liên quan đến những biến động tôn giáo và một trận hỏa hoạn tại Constantinople sau khi bức tượng được đưa đến đó.
Ngày nay, chúng ta không còn bức tượng nguyên bản. Những gì còn lại chủ yếu là các mô tả cổ đại và một số dấu tích khảo cổ liên quan đến xưởng chế tác của Phidias.
Đền Artemis ở Ephesus
Đền Artemis được xây dựng tại Ephesus, một thành phố cổ nằm ở khu vực ngày nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ. Artemis là nữ thần quan trọng trong thần thoại Hy Lạp. Tại Ephesus, hình tượng nữ thần có những đặc điểm riêng và được thờ phụng rộng rãi.
Đền Artemis có nhiều cột đá cao, tạo nên một công trình vừa đồ sộ vừa thanh thoát. Các cột được trang trí công phu và toàn bộ công trình được xem là một kiệt tác kiến trúc của thế giới cổ đại.
Điểm đặc biệt trong lịch sử Đền Artemis là công trình từng bị phá hủy và xây dựng lại nhiều lần. Một vụ hỏa hoạn nổi tiếng xảy ra vào năm 356 trước Công nguyên do một người tên Herostratus cố tình phóng hỏa với mong muốn tên tuổi của mình được lưu danh.
Sau đó, người Ephesus xây dựng lại ngôi đền với quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, theo thời gian, thành phố Ephesus suy tàn và ngôi đền cũng dần bị phá hủy.
Ngày nay, tại địa điểm này chỉ còn một số dấu tích kiến trúc. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều bộ phận của công trình và sử dụng chúng để nghiên cứu diện mạo ban đầu.
Lăng mộ Mausolus tại Halicarnassus
Kỳ quan thứ năm là Lăng mộ Mausolus, còn được gọi là Mausoleum nằm ở Halicarnassus, thuộc vùng Caria, khu vực ngày nay là thành phố Bodrum của Thổ Nhĩ Kỳ. Lăng được xây dựng vào thế kỷ IV trước Công nguyên để làm nơi an nghỉ cho Mausolus, một vị vua của Caria.
Mausolus qua đời vào khoảng năm 353 trước Công nguyên. Sau khi ông qua đời, người vợ đồng thời là em gái của ông, Artemisia II, tiếp tục hoàn thiện công trình.
Kiến trúc của lăng kết hợp nhiều phong cách khác nhau, bao gồm ảnh hưởng Hy Lạp, Ai Cập và vùng Cận Đông. Trên đỉnh công trình có một cỗ xe ngựa do các nhân vật hoàng gia điều khiển. Ngày nay, một phần các tác phẩm điêu khắc được đưa đến Bảo tàng Anh, trong khi dấu tích nền móng vẫn còn tại Bodrum.
Tượng thần mặt Trời Rhodes
Tượng thần Mặt Trời Rhodes là một trong những bức tượng khổng lồ nổi tiếng nhất của thế giới cổ đại. Tượng được xây dựng trên đảo Rhodes, Hy Lạp, vào khoảng thế kỷ III trước Công nguyên. Công trình được dựng để tôn vinh thần Helios, vị thần Mặt Trời trong thần thoại Hy Lạp.
Theo các tài liệu cổ, bức tượng có chiều cao khoảng 30–33 m. Với chiều cao như vậy, Tượng thần Mặt Trời Rhodes là một kỳ công đáng kinh ngạc đối với kỹ thuật đúc và xây dựng thời cổ đại.
Tượng được làm bằng đồng và có cấu trúc bên trong để giữ thăng bằng. Hình ảnh phổ biến hiện nay thường mô tả tượng đứng khổng lồ với hai chân đặt ở hai bên lối vào cảng Rhodes.
Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng cách mô tả này có thể không chính xác. Một bức tượng có kích thước và kết cấu như vậy khó có thể đứng dạng chân trên một lối vào cảng mà không gặp vấn đề về kết cấu. Tượng thần Mặt Trời Rhodes không tồn tại lâu. Một trận động đất lớn xảy ra vào khoảng năm 226 trước Công nguyên đã khiến bức tượng bị đổ.
Sau đó, người dân Rhodes không dựng lại tượng. Các mảnh vỡ của bức tượng được cho là vẫn nằm tại đó trong nhiều thế kỷ trước khi bị thu gom. Dù tồn tại trong thời gian tương đối ngắn, Tượng thần Mặt Trời Rhodes vẫn trở thành biểu tượng của sức mạnh nghệ thuật và kỹ thuật cổ đại.
Hải đăng Alexandria
Kỳ quan cuối cùng trong danh sách 7 kỳ quan thế giới cổ đại là Hải đăng Alexandria, được xây dựng trên đảo Pharos gần thành phố Alexandria, Ai Cập.
Đây là một trong những công trình kỹ thuật quan trọng nhất của thế giới cổ đại. Hải đăng được xây dựng vào khoảng thế kỷ III trước Công nguyên, dưới thời các vị vua thuộc triều đại Ptolemaios.
Không giống nhiều kỳ quan khác chủ yếu có ý nghĩa tôn giáo hoặc tưởng niệm, Hải đăng Alexandria có chức năng thực tế. Nó giúp tàu thuyền xác định vị trí và di chuyển an toàn khi tiến vào cảng Alexandria.
Vào thời cổ đại, Alexandria là một trung tâm thương mại quan trọng. Một công trình dẫn đường cao và dễ nhận biết có giá trị rất lớn. Về kiến trúc, Hải đăng được mô tả gồm nhiều phần, thường được chia thành ba tầng chính.
Phần dưới có hình vuông, phần giữa có dạng hình bát giác và phần trên có dạng tròn. Trên đỉnh là khu vực phát sáng. Người xưa có thể sử dụng lửa và vật liệu phản chiếu để tạo ra tín hiệu ánh sáng. Một số truyền thuyết còn cho rằng ánh sáng của hải đăng có thể nhìn thấy từ khoảng cách rất xa trên biển.
Giống nhiều công trình cổ đại khác, Hải đăng Alexandria chịu ảnh hưởng của nhiều trận động đất. Qua nhiều thế kỷ, công trình dần sụp đổ và ngày nay, phần lớn hải đăng đã biến mất. Tuy nhiên, các nghiên cứu khảo cổ dưới nước đã tìm thấy nhiều khối đá và kiến trúc được cho là có liên quan đến công trình.
Sức hấp dẫn của 7 kỳ quan đối với thế giới hiện đại
Ngày nay, 7 kỳ quan thế giới cổ đại vẫn xuất hiện thường xuyên trong sách lịch sử, phim tài liệu, bảo tàng và các chương trình giáo dục. Chúng giúp thế hệ hiện đại hình dung về trình độ của những nền văn minh cách đây hàng nghìn năm.
Đặc biệt, Đại kim tự tháp Giza vẫn thu hút hàng triệu du khách và nhà nghiên cứu. Các địa điểm như Ephesus, Bodrum hay Alexandria cũng tiếp tục cung cấp những bằng chứng mới về thế giới cổ đại.
Mỗi phát hiện khảo cổ có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách những công trình này được xây dựng và sử dụng. Một trong những điều hấp dẫn nhất của 7 kỳ quan cổ đại là vẫn còn rất nhiều câu hỏi chưa có lời giải hoàn toàn.
Kết luận
7 kỳ quan thế giới cổ đại là một trong những danh sách lịch sử nổi tiếng nhất của nhân loại. Mỗi kỳ quan đều có những tin tức về một câu chuyện riêng và điều đáng tiếc là phần lớn các kỳ quan đã biến mất. Tuy nhiên, sự biến mất về mặt vật chất không đồng nghĩa với việc chúng bị lãng quên. Những gì còn lại trong các ghi chép lịch sử, dấu tích khảo cổ và các nghiên cứu hiện đại vẫn giúp chúng ta hình dung phần nào về vẻ đẹp và quy mô của những công trình ấy.
Nguồn: Sưu tầm
